Steeds meer mensen ervaren darmklachten die mogelijk verband houden met gluten. Bij het lezen van product etiketten in supermarkten valt op hoe vaak tarwe of tarwezetmeel voorkomt. Tarwe is namelijk een veelgebruikt en goedkoop vulmiddel, maar het bevat altijd gluten — en daar kan het lichaam van sommige mensen heftig op reageren.
Mogelijke klachten bij gluten overgevoeligheid
- Onregelmatige stoelgang
- Dringende aandrang om direct naar het toilet te moeten
- Stinkende, brijachtige ontlasting
- Afwisseling tussen normale en afwijkende dagen
- In ernstige gevallen: tot 4–8 toiletbezoeken per dag
- Hoofdpijn of migraine
- Huidproblemen
Langdurige overgevoeligheid kan leiden tot irritatie of ontsteking van de darmwand. Als dit te zien is aan de darmvlokken via een biopsie, dan spreekt men van coeliakie.
Betrouwbare testmethodes
Er zijn meerdere manieren om glutenovergevoeligheid aan te tonen:
Via Ontlastingsonderzoek
Ontlastingsonderzoek is een medisch onderzoek waarbij je ontlasting (poep) wordt geanalyseerd om gezondheidsproblemen op te sporen. Het kan:
- Ziekmakende bacteriën, virussen of parasieten aantonen
- Bloed in de ontlasting opsporen, wat kan wijzen op poliepen of darmkanker
- Inzicht geven in ontstekingen of darmziekten zoals Crohn
Het gebeurt meestal thuis: je vangt wat ontlasting op in een potje en stuurt dit naar een laboratorium. Simpel, maar waardevol.
Via bloedonderzoek voor gluten
Bloedonderzoek voor gluten wordt meestal gedaan om te testen op coeliakie, een auto-immuunziekte waarbij je lichaam gluten niet verdraagt. Het onderzoek kijkt naar specifieke antistoffen in je bloed die je lichaam aanmaakt als reactie op gluten.
- Anti-TTG IgA: antistoffen tegen tissue transglutaminase, een eiwit in je darmwand. Als deze verhoogd zijn, kan dat wijzen op coeliakie.
- IgA-gehalte: wordt gemeten om te controleren of je geen IgA-tekort hebt, wat de testresultaten kan beïnvloeden.
- EMA (endomysium-antistoffen): een aanvullende test die soms wordt gebruikt om de diagnose te bevestigen.
Via bioptie:
Een bioptie bij glutenonderzoek wordt meestal gedaan om coeliakie definitief vast te stellen. Hierbij neemt een arts een klein stukje weefsel uit de dunne darm via een gastroscopie. Dat weefsel wordt onder de microscoop onderzocht op:
- Vlokatrofie: beschadiging of verdwijnen van de darmvlokken
- Ontstekingscellen: tekenen van een immuunreactie op gluten
- Andere afwijkingen die wijzen op coeliakie
Soms is een biopt niet nodig, vooral bij kinderen met extreem hoge antistoffen. Maar bij twijfel of milde bloedwaarden blijft het de gouden standaard voor een betrouwbare diagnose
Daarom voor klachten of vragen bezoek altijd je huisarts.
